Laboratorium Ośrodka Rzeczoznawstwa i Dozoru Urządzeń Górniczych Dział Badań Materiałowych – badania nieniszczące

Definicja i cel badań NDT

Badania nieniszczące (Non-Destructive Testing, NDT) to zespół metod diagnostycznych umożliwiających ocenę właściwości materiałów, złączy spawanych, odlewów, odkuwek, blach oraz elementów konstrukcyjnych bez ingerencji w ich strukturę i właściwości użytkowe. Celem badań nieniszczących jest:

  • wykrywanie nieciągłości powierzchniowych i wewnętrznych,
  • określenie geometrii i położenia nieciągłości,
  • monitorowanie stanu technicznego w cyklu eksploatacyjnym,
  • potwierdzenie zgodności z normami jakościowymi i wymaganiami klienta.

Zakres stosowania

Badania NDT są wymagane w wielu sektorach przemysłowych, gdzie niezawodność i bezpieczeństwo stanowią kluczowy element funkcjonowania systemów technicznych, m.in. w:

  • energetyce konwencjonalnej i jądrowej,
  • petrochemii,
  • lotnictwie,
  • transporcie kolejowym,
  • budowie maszyn,
  • stoczniach,
  • przemyśle wydobywczym,
  • konstrukcjach stalowych.
urządzenie do pomiaru grubości blachy

Metody badań nieniszczących dostępne w laboratorium ORiDUG

Badania wizualne (VT)

To metoda badań nieniszczących polegająca na wykrywaniu i ocenie nieciągłości występujących na zewnętrznej powierzchni badanego obiektu. Są to podstawowe i najstarsze badania NDT, które pozwalają na ocenę stanu powierzchni, wykrycie defektów takich jak pęknięcia, podtopienia, ubytki korozyjne czy porowatości oraz ocenę jakości spoin. Metoda ta może być wykonywana bezpośrednio okiem nieuzbrojonym lub pośrednio z wykorzystaniem narzędzi takich jak lusterka inspekcyjne, endoskopy czy kamery w obszarach trudnodostępnych.

Badania wizualne powinny stanowić pierwszą fazę badań nieniszczących, a ich skuteczność zależy m.in. od odpowiedniego oświetlenia, kąta obserwacji i odległości obserwatora od powierzchni. Stosowane są do kontroli elementów przed spawaniem, złączy spawanych, oceny stanu powierzchni, odlewów, odkuwek oraz innych wyrobów i konstrukcji. Wyniki badań mogą być dokumentowane za pomocą zdjęć oraz sprawozdań z badań.

Normy:

  • PN-EN 13018:2016-04 Badania nieniszczące. Badania wizualne. Zasady ogólne.
  • PN-EN ISO 17637:2017-02 Badania nieniszczące złączy spawanych — Badania wizualne złączy spawanych

Zalety:

  • szybkość wykonania,
  • niskie koszty,
  • stosowanie jako metody wstępnej,
  • brak ograniczeń materiałowych.

Ograniczenia:

  • pozwala jedynie na ocenę powierzchni.

Badania penetracyjne (PT)

To jedna z najprostszych i najskuteczniejszych metod badań nieniszczących służąca do wykrywania nieciągłości powierzchniowych, takich jak pęknięcia, porowatości, nieszczelności. Metoda polega na aplikacji na powierzchnię badanego materiału specjalnego barwnika (penetranta), który dzięki zjawisku kapilarności wnika w mikroskopijne szczeliny. Po nałożeniu penetranta i odpowiednim czasie wnikania, nadmiar środka jest usuwany, a następnie nakładany jest wywoływacz umożliwiający wizualizację defektów.

Proces badania obejmuje:

  • oczyszczenie i odtłuszczenie powierzchni,
  • nałożenie penetrantu,
  • czas penetracji,
  • zmywanie nadmiaru penetrantu,
  • nałożenie wywoływacza,
  • obserwację i dokumentowanie wskazań.

Normy:

  • PN-EN ISO 3452-1:2013-08
  • PN-EN ISO 3452-5:2009
  • PN-EN ISO 3452-6:2009
  • PN-EN 10228-2:2016-07

Zalety:

  • wysoka czułość,
  • prostota stosowania,
  • uniwersalność (metale, ceramika, tworzywa).

Ograniczenia:

  • metoda ograniczona tylko do wad otwartych na powierzchnię badaną.

Badania magnetyczno-proszkowe (MT)

To nieniszcząca metoda badania materiałów ferromagnetycznych umożliwiająca wykrywanie nieciągłości powierzchniowych i podpowierzchniowych (do 2 mm).

Zasada działania:

  • namagnesowanie materiału,
  • aplikacja proszku magnetycznego,
  • ocena wizualna wskazań,
  • rozmagnesowanie i oczyszczenie.

Zastosowanie:

  • kontrola odlewów i odkuwek,
  • badanie złączy spawanych,
  • diagnostyka konstrukcji stalowych.

Normy:

  • PN-EN ISO 9934-1:2017-02
  • PN-EN 10228-1:2016-07

Zalety:

  • wysoka skuteczność,
  • szybkie i jednoznaczne wyniki.

Ograniczenia:

  • tylko materiały ferromagnetyczne,
  • ograniczona głębokość wykrywania.

Badania ultradźwiękowe (UT)

To metoda pozwalająca na wykrywanie, lokalizację i ocenę nieciągłości wewnętrznych.

Zastosowania:

  • kontrola złączy spawanych,
  • pomiar grubości,
  • wykrywanie korozji,
  • diagnostyka elementów eksploatacyjnych.

Normy:

  • PN-EN ISO 16810
  • PN-EN ISO 17640
  • PN-EN ISO 11666
  • PN-EN 10228-3
  • PN-EN 10228-4

Zalety:

  • wysoka dokładność,
  • szybka analiza,
  • dokumentacja cyfrowa.

Ograniczenia:

  • konieczność przygotowania powierzchni,
  • wymagana wysoka kompetencja personelu.

Badania radiograficzne (RT)

Metoda polegająca na wykorzystaniu promieniowania X lub gamma do obrazowania wnętrza materiału.

Zastosowanie:

  • spoiny,
  • odlewy,
  • odkuwki.

Normy:

  • PN-EN ISO 17636-1
  • PN-EN ISO 17636-2
  • PN-EN ISO 5579
  • PN-EN ISO 10675-1
  • PN-EN ISO 10675-2
  • PN-EN 12681-1
  • PN-EN 12681-2

Zalety:

  • trwała dokumentacja,
  • wysoka czułość.

Ograniczenia:

  • ochrona radiologiczna,
  • ograniczona mobilność.

Ultradźwiękowy pomiar grubości (UTT)

Metoda nieniszcząca do pomiaru grubości i ubytków materiału.

Normy:

  • PN-EN 14127:2011
  • PN-EN ISO 16809:2019-08

Zalety:

  • szybki pomiar,
  • możliwość badań eksploatacyjnych,
  • wysoka dokładność.

Ograniczenia:

  • dostęp do powierzchni,
  • trudności przy bardzo cienkich elementach.

Każda z metod badań nieniszczących ma swoje zastosowanie, dlatego laboratorium stosuje kombinacje metod w celu zapewnienia pełnej oceny jakości i bezpieczeństwa.

Galeria

FAQ

Badania nieniszczące (NDT) to metody oceny stanu materiału bez jego uszkodzenia.

Tak, laboratorium posiada akredytację PCA dla badań nieniszczących.

Tak, badania są wykonywane głównie w obiektach wskazanych przez zleceniodawcę.

urządzenie do pomiarów

Formularz kontaktowy

Napisz do nas aby poznać szczegóły oferty

Administratorem Twoich danych osobowych jest CBiD sp. z. o.o. Przetwarzamy Twoje dane wyłącznie w celu udzielenia odpowiedzi na zapytanie przesłane w formularzu. Więcej informacji o tym, jak dbamy o Twoje dane i jakie masz prawa, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności

Zgoda RODO i PKE

Spis treści